TẦM QUAN TRỌNG CỦA DỊCH VỤ HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH DOANH

Năm 2015 là năm thứ 10 Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) triển khai xây dựng và công bố chuỗi “Báo cáo thường niên Doanh nghiệp Việt Nam”. Bên cạnh việc đánh giá thực trạng phát triển doanh nghiệp và môi trường kinh doanh, Báo cáo thường niên Doanh nghiệp Việt Nam 2015 còn tập trung đánh giá về dịch vụ phát triển kinh doanh – thực trạng và triển vọng sử dụng dịch vụ này tại Việt Nam, đặc biệt đối với khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là chủ đề quan trọng trong điều kiện hội nhập nhằm hướng tới mục tiêu phát triển của cộng đồng doanh nghiệp trong việc tham gia với các thị trường trong nước và quốc tế.

IMG_1062

Theo công bố của VCCI (nguồn: Cục quản lý đăng ký kinh doanh của Bộ Kế hoạch đầu tư), năm 2015 có 94.754 doanh nghiệp đăng ký thành lập nhưng có tới 80.858 doanh nghiệp giải thể. Cũng theo thông tin từ VCCI, trong các doanh nghiệp đang hoạt động hiện nay có tới trên 80% là doanh nghiệp vừa và nhỏ nếu tính theo quy mô vốn dưới 10 tỷ đồng. Các doanh nghiệp do nữ làm chủ phần lớn nằm trong con số này. Báo cáo cũng khẳng định trong khu vực doanh nghiệp vẫn còn tồn tại rất nhiều vấn đề cố hữu chưa được giải quyết như năng suất lao động thấp, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao, công nghệ còn lạc hậu, tỷ lệ tăng trưởng giảm, bao gồm cả tăng trưởng vốn/doanh thu và bình quân tăng trưởng nguồn vốn và doanh thu trên bình quân người lao động, còn thiếu vắng lực lượng doanh nghiệp có quy mô đủ lớn để hội nhập kinh tế quốc tế. Điều được nhấn mạnh là các doanh nghiệp đang tham gia vào thị trường bằng nguồn lao động có tay nghề thấp, giá nhân công rẻ. Rất nhiều doanh nghiệp chưa đủ năng lực cạnh tranh và chưa đủ sẵn sàng dể tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Báo cáo cũng đưa ra nhiều gợi ý giải pháp cho các doanh nghiệp để khắc phục những yếu kém của mình, giúp thay đổi tư duy lãnh đạo và tư duy nhà quản lý, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp – tập trung vào giải pháp sử dụng Dịch vụ hỗ trợ phát triển kinh doanh. Đây là một chuỗi các hệ thống dịch vụ để hỗ trợ phát triển kinh doanh mà đối tượng sử dụng chính là các doanh nghiệp, bao gồm: dịch vụ pháp lý, dịch vụ nghiên cứu khảo sát và thăm dò dư luận, dịch vụ tư vấn quản lý, dịch vụ kiểm tra và phân tích kỹ thuật sản phẩm, dịch vụ quảng cáo, dịch vụ kế toán và kiểm toán, dịch vụ sở hữu trí tuệ v..v Các doanh nghiệp tùy theo quy mô và mục tiêu phát triển có thể lựa chọn dịch vụ phù hợp trong từng giai đoạn để hỗ trợ phát triển kinh doanh một cách đúng hướng và nhất quán. Đây sẽ là một giải pháp quan trọng để các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ có cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, trong những điều kiện có thể sẽ tham gia vào phát triển thị trường trên sân nhà khi khu vực kinh tế ASEAN, cũng như các hiệp định song phương, đa phương giữa Việt Nam với các nước đang được thực thi hiệu quả, đặc biệt là Hiệp định TPP chính thức có hiệu lực vào năm 2018.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường không đủ nguồn lực để tự thực hiện các hoạt động này nên được khuyến khích sử dụng dịch vụ từ bên ngoài. Thay đổi tư duy của các nhà lãnh đạo và quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ để có thể dành những khoản đầu tư/chi phí cho các dịch vụ này là điều rất quan trọng bởi lẽ việc sử dụng những dịch vụ này chắc chắn sẽ góp phần đáng kể hỗ trợ phát triển kinh doanh của doanh nghiệp.

Một vấn đề khác trong Báo cáo thường niên 2015 nhắc đến, đó là Dịch vụ sở hữu trí tuệ – một dịch vụ đặc biệt quan trọng để xây dựng thương hiệu, hình ảnh, kiểu dáng công nghiệp, nguồn gốc xuất xứ sản phẩm, đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp nhưng lại chưa được nhiều doanh nghiệp quan tâm.

Việc xác định nhu cầu về dịch vụ Kiểm tra và phân tích kỹ thuật đối với sản phẩm theo xu hướng của thế giới hiện nay là: “Một tiêu chuẩn, một lần đánh giá, được chấp nhận mọi nơi.”  Tuy nhiên trong thực tế, hiện tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang làm và cung cấp sản phẩm/dịch vụ theo thị trường và tư duy truyền thống, gần như không có đầu tư vào chi phí nghiên cứu để phân tích kỹ thuật và điều tra thị trường.

Một điều đáng chú ý khác là nhận thức của doanh nghiệp về dịch vụ kế toán, kiểm toán và tư vấn thuế còn nhiều hạn chế: làm kế toán, kiểm toán chỉ là ghi số là lập báo cáo Thuế, phục vụ cho yêu cầu quản lý của Nhà nước, chưa quan tâm đến các dịch vụ khác để hỗ trợ, tư vấn cho việc quản lý về tài chính. Nếu các doanh nghiệp thay đổi tư duy và coi việc tư vấn hỗ trợ cho quản lý tài chính như một công cụ quản trị hiệu quả thì năng lực về vấn đề quản trị tài chính sẽ được nâng cao rõ rệt. Trong Lễ công bố Báo cáo của VCCI vừa qua, đã có những ý kiến đề nghị VCCI và các tổ chức lớn hướng tới việc trao giải thưởng cho doanh nghiệp và doanh nhân phải dựa trên báo cáo tài chính đã được kiểm toán.

Vẫn còn tỷ lệ lớn các doanh nghiệp không biết hoặc không sử dụng các dịch vụ hỗ trợ phát triển kinh doanh cơ bản nhất cho sự phát triển của mình. Dịch vụ được sử dụng nhiều nhất hiện nay là kế toán, kiểm toán và tư vấn thuế (65%), tiếp đến là dịch vụ liên quan đến pháp lý (49%), quảng cáo (46%). Trong khi đó, chỉ có 23,3% doanh nghiệp đã từng ít nhiều sử dụng dịch vụ nghiên cứu khảo sát thăm dò dư luận, 30% từng sử dụng dịch vụ thử nghiệm và phân tích kỹ thuật. Đặc biệt nhiều doanh nghiệp nhỏ cho biết, họ có biết đến các dịch vụ phát triển kinh doanh, nhưng chưa hề sử dụng, hoặc chỉ sử dụng một vài lần rồi thôi.

Như vậy, có thể thấy các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa nhận thức được sự cần thiết của việc sử dụng dịch vụ hỗ trợ phát triển kinh doanh, điều này sẽ tạo ra nhiều rào cản đối với các doanh nghiệp khi đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế.

Hy vọng rằng, những chia sẻ trên đây về các dịch vụ hỗ trợ phát triển kinh doanh dựa trên Báo cáo thường niên của VCCI sẽ là những thông tin bổ ích giúp các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tìm được hướng đi đúng đắn và nhất quán cho mình trong giai đoạn hội nhập.